Bán Bitcoin để mua cổ phiếu: Canaan đang đặt cược vào điều gì?
Theo một bản tin từ Crypto Briefing, hội đồng quản trị của Canaan vừa phê duyệt kế hoạch bán tài sản mã hóa để tài trợ cho chương trình mua lại cổ phiếu trị giá 30 triệu USD. Giữa một chu kỳ thị trường đang phấn khích, động thái này thoạt nhìn là một tín hiệu trái khoáy. Một công ty đào Bitcoin lại bán Bitcoin để mua chính cổ phiếu của mình? Với tôi, đây không phải chuyện bình thường. Đây là một tín hiệu tài chính rất đáng để giải mã.
Bối cảnh quan trọng: Canaan là một trong ba nhà sản xuất máy đào ASIC hàng đầu, cùng với Bitmain và MicroBT. Dòng máy Avalon của họ nằm ở hạ tầng khai thác Bitcoin. Không giống những giao thức phi tập trung, Canaan không phát hành token riêng. Họ là một doanh nghiệp niêm yết tại Mỹ, bán phần cứng và tự khai thác. Vì vậy, quyết định bán tài sản mã hóa cần được đọc như một quyết định quản trị vốn, không phải một bản cập nhật công nghệ.
Cấu trúc của thương vụ này thực chất là một cuộc hoán đổi vốn. Vế thứ nhất: Canaan bán bớt tài sản mã hóa, rất có thể là Bitcoin. Vế thứ hai: họ dùng tiền thu được để mua lại cổ phiếu CAN. Kết quả là hai bảng cân đối thay đổi theo hướng ngược nhau. Lượng Bitcoin nắm giữ giảm, lượng cổ phiếu lưu hành giảm. Với cổ đông, việc giảm số cổ phiếu lưu hành có thể cải thiện thu nhập trên mỗi cổ phiếu. Nhưng với ban lãnh đạo, đây là một cách nói rõ ràng: họ cho rằng cổ phiếu CAN hấp dẫn hơn Bitcoin tại mức giá hiện tại. Nếu họ tin Bitcoin sẽ tăng nhanh hơn giá trị doanh nghiệp, họ sẽ không bán.
Trong quá trình theo dõi các công ty khai thác, tôi nhận thấy một chi tiết ít người để ý. Chuẩn mực kế toán Mỹ từng xử lý tài sản mã hóa như tài sản vô hình. Khi giá Bitcoin tăng, khoản lãi chưa thực hiện không xuất hiện trên báo cáo kết quả kinh doanh. Chỉ khi bán ra, lợi nhuận mới được ghi nhận. Vì vậy, việc Canaan bán Bitcoin có thể không chỉ là chiến lược đầu tư, mà còn là cách để biến lãi giấy thành lợi nhuận thực. Điều này giúp báo cáo tài chính đẹp hơn, nhưng cũng tạo ra một nghĩa vụ thuế mới. Số tiền thực sự dùng để mua lại cổ phiếu có thể thấp hơn 30 triệu USD danh nghĩa, tùy thuộc vào chi phí vốn ban đầu của số Bitcoin được bán.
Thị trường có thể vội vàng gọi đây là tín hiệu giảm giá cho Bitcoin. Tôi không đồng ý. Một lượng bán 30 triệu USD là quá nhỏ so với khối lượng giao dịch trung bình hàng ngày của Bitcoin. Nó không thể tạo ra cú sốc thanh khoản thực sự. Điều thú vị hơn là sự khác biệt trong chiến lược của các công ty cùng ngành. Trong khi Marathon và Riot thường giữ Bitcoin hoặc huy động thêm vốn để mua coin, Canaan chọn chiều ngược lại. MicroStrategy thì đi vay để mua Bitcoin. Canaan lại bán Bitcoin để mua cổ phiếu của chính mình. Đây là một sự khác biệt lớn trong cách mỗi công ty trả lời câu hỏi: tài sản nào đang bị định giá thấp hơn?
Góc nhìn ngược chiều của tôi nằm ở chỗ khác. Điều đáng lo nhất không phải là họ bán Bitcoin. Điều đáng lo nhất là họ có đang rút tiền từ nghiên cứu và phát triển để làm đẹp giá cổ phiếu hay không. Cuộc đua chip ASIC với Bitmain và MicroBT yêu cầu chi phí nghiên cứu liên tục. Nếu chương trình mua lại cổ phiếu khiến ngân sách R&D bị thu hẹp, lợi ích ngắn hạn cho cổ đông sẽ trở thành gánh nặng dài hạn. Một cổ phiếu được nâng đỡ bằng cách cắt giảm năng lực công nghệ là một chiến thắng rỗng.
Về mặt quản lý, thương vụ này vẫn nằm trong khuôn khổ doanh nghiệp đại chúng tại Mỹ. Việc mua lại cổ phiếu chịu sự giám sát của SEC, và việc bán tài sản mã hóa phải được công bố minh bạch. Câu chuyện phức tạp hơn nằm ở cấu trúc xuyên biên giới: hoạt động sản xuất đặt tại châu Á, niêm yết tại Mỹ, còn tài sản mã hóa có thể được giữ ở một thực thể ngoài phạm vi hạn chế. Điều đó có nghĩa rủi ro tuân thủ không chỉ nằm ở báo cáo tài chính, mà còn ở dòng tiền và nghĩa vụ thuế. Tôi sẽ quan sát xem họ bán qua sàn tập trung hay qua giao dịch OTC. Nếu họ chọn OTC, đó là dấu hiệu họ muốn hạn chế tác động đến giá thị trường.
Ẩn số thực sự nằm ở tốc độ và điều kiện bán. Họ sẽ bán bao nhiêu trong quý này? Họ có giữ lại phần lớn số Bitcoin hay bán toàn bộ? Nếu họ chỉ bán một phần để có tiền mặt hoạt động, đây là hành vi quản lý rủi ro bình thường. Nếu họ bán toàn bộ, đây là một sự thay đổi triết lý tài chính sâu sắc. Tôi sẽ đọc báo cáo thu nhập quý tới để tìm các chú thích về lượng tài sản mã hóa còn lại. Con số 30 triệu USD là điểm khởi đầu, không phải điểm kết thúc.
Với tôi, đây không phải một bản tin công nghệ. Đây là một khoảnh khắc cho thấy ngành khai thác đang trưởng thành. Các công ty không còn chỉ nói về hashrate và hiệu suất chip; họ đang chủ động quản lý bảng cân đối và dòng tiền. Trong thị trường tăng, việc bán Bitcoin để mua cổ phiếu của chính mình là một lời thú nhận hiếm hoi: ban lãnh đạo thấy giá trị nội tại của công ty họ cao hơn những gì thị trường đang trả. Câu hỏi duy nhất xứng đáng được đặt ra: số tiền đó sẽ đi về đâu sau khi cổ phiếu được mua lại? Hãy để mắt tới R&D. Đó mới là nơi sự thật nằm.