Một lần nữa, thị trường crypto lại chứng kiến một dự án Layer1 và sàn giao dịch phi tập trung (DEX) chính thức tuyên bố đóng cửa. Dango – dự án vận hành blockchain riêng và cung cấp hợp đồng vĩnh viễn (perpetual futures) – đã thông báo sẽ ngừng hoạt động, khiến cộng đồng đặt câu hỏi: Điều gì đã xảy ra với những dự án "all-in-one" này trong bối cảnh thị trường giảm sâu và áp lực pháp lý gia tăng?
## Bối cảnh: Sự ra đi của một kẻ chơi nhỏ Dango ra mắt với tham vọng xây dựng một hệ sinh thái khép kín: tự vận hành một Layer1 blockchain song song với việc cung cấp sàn giao dịch phái sinh phi tập trung. Tuy nhiên, chỉ sau vài tháng hoạt động, dự án đã không thể duy trì đà tăng trưởng. Trong thông báo chính thức, người sáng lập Larry đã thẳng thắn thừa nhận hàng loạt vấn đề chết người: cạn kiệt tiền mặt, thách thức pháp lý/ tuân thủ khiến việc phát hành tính năng mới bị trì hoãn, mất đà tăng trưởng và chảy máu nhân tài. Tất cả dẫn đến một kết luận duy nhất: không có con đường nào dẫn đến thành công thương mại bền vững.
## Cốt lõi vấn đề: Từ kỹ thuật đến vận hành Mặc dù bài viết không cung cấp chi tiết về mã nguồn, nhưng bản chất của việc vận hành một Layer1 riêng lẻ là cực kỳ tốn kém. Dango phải duy trì các validator, cầu nối cross-chain và liên tục kiểm toán bảo mật. Chi phí này vượt xa doanh thu từ phí giao dịch – vốn đã rất mỏng do thanh khoản thấp. Khi dự án tuyên bố "tất cả số dư sẽ được chuyển đổi sang USDC và trả lại cho người dùng