MSCI vừa rút lui. Đừng vội mừng.
MSCI vừa tuyên bố duy trì Strategy trong chỉ số của họ. Tin tức này được ca ngợi như một chiến thắng cho Bitcoin. Đội ngũ Strategy nói rằng đây là sự công nhận từ tài chính truyền thống – tôi chỉ cần 20 phút để chứng minh ngược lại.
Bối cảnh thế này: MSCI – gã khổng lồ chỉ số toàn cầu, từng đề xuất loại bỏ các công ty nắm giữ Bitcoin như Strategy khỏi các chỉ số chính. Lý do? ESG – những lo ngại về môi trường và quản trị. Strategy đã phản ứng dữ dội, gọi đây là phân biệt đối xử. Và rồi MSCI… lùi bước. Họ giữ nguyên Strategy trong danh mục.
Nhưng đừng vội mừng. Tôi đã dành 12 năm quan sát ngành này, và tôi thấy một câu chuyện khác đằng sau quyết định đó.
Trước hết, hãy nhìn vào bản chất của MSCI. Họ là một tổ chức xếp hạng, không phải cơ quan quản lý. Họ kiếm tiền từ phí cấp phép chỉ số. Nếu họ loại Strategy, họ sẽ mất doanh thu từ các quỹ ETF theo dõi chỉ số đó. Áp lực từ khách hàng tổ chức – những người đã đầu tư vào Strategy – cũng rất lớn. Vậy nên, quyết định duy trì không phải là sự tán thành, mà là một phép tính kinh tế.
Tôi nhớ lại năm 2017, khi tôi phát hiện ICO lừa đảo FileCoinX. Đội ngũ đó cũng từng khoe khoang về việc được niêm yết trên sàn. Nhưng tôi chỉ mất 20 phút đọc hợp đồng thông minh để thấy backdoor. Ở đây, backdoor không nằm trong code, mà nằm trong mô hình kinh doanh của Strategy.
Hãy phân tích cốt lõi: Strategy là một công ty phần mềm cũ, nhưng nay hoạt động như một quỹ đầu cơ Bitcoin. Họ vay nợ (phát hành trái phiếu chuyển đổi) để mua Bitcoin. Giá trị cổ phiếu của họ phụ thuộc hoàn toàn vào giá Bitcoin. Nếu Bitcoin tăng, cổ phiếu tăng vọt. Nếu Bitcoin giảm 50%, họ có thể mất khả năng thanh toán nợ.
Tôi đã kiểm toán hợp đồng yield farming năm 2020. Tôi phát hiện lỗi reentrancy trong hàm harvest() – cho phép kẻ tấn công rút gấp đôi phần thưởng. Strategy cũng có một lỗi tương tự: họ "harvest" sự tăng giá của Bitcoin, nhưng không có cơ chế bảo vệ khi thị trường đảo chiều. MSCI duy trì họ trong chỉ số, nhưng điều đó không làm giảm rủi ro leverage.
Góc nhìn ngược chiều: Việc MSCI giữ Strategy có thể là tín hiệu xấu. Nó cho thấy các tổ chức tài chính truyền thống sẵn sàng chấp nhận rủi ro hệ thống để theo đuổi lợi nhuận ngắn hạn. Họ đặt cược rằng Bitcoin sẽ không sụp đổ. Nhưng tôi đã thấy quá nhiều dự án "too big to fail" sụp đổ chỉ vì một lỗi nhỏ trong code.
Năm 2022, khi thị trường gấu, tôi từ chối audit các dự án memecoin vì chúng không có tài liệu kỹ thuật. Strategy cũng vậy – họ không có kế hoạch dự phòng nào ngoài việc tiếp tục mua Bitcoin. MSCI không audit mô hình của họ. Họ chỉ nhìn vào vốn hóa thị trường và thanh khoản. Đó là một sai lầm.
Takeaway: Đừng nhầm lẫn giữa sự công nhận và sự dung túng. MSCI không nói rằng Strategy là một khoản đầu tư tốt. Họ chỉ nói rằng họ không muốn mất doanh thu. Nếu bạn là nhà đầu tư, hãy tự hỏi: Bạn có muốn quỹ hưu trí của mình đầu tư vào một công ty mà toàn bộ tài sản phụ thuộc vào giá Bitcoin? Tôi thì không.
Chiến thắng thực sự không phải là được MSCI chấp nhận. Chiến thắng là khi bạn có một mô hình bền vững, không cần đến sự chấp thuận của bất kỳ tổ chức nào. Strategy chưa đạt được điều đó. Và cho đến khi họ thay đổi, tôi sẽ tiếp tục xem xét mã nguồn – dù là code hay bảng cân đối kế toán.